Zo, we zijn terug. Na een heerlijke maand in Nederland zijn we nu weer helemaal thuis. De koffers zijn uitgepakt, de was is weggewerkt, de accu van de auto weer opgeladen en de voorraden aangevuld. We kunnen er weer tegenaan. Malou gaat ook alweer naar school, maar Leon dus niet. Afgelopen maandag zijn we echt en officeel van start gegaan met het thuisonderwijs. Ik heb voor de gelegenheid nog maar even een heuse 'schoolkamer' ingericht – wat dat betreft komt het goed uit dat Olivia nog steeds bij ons op de kamer (lees: in ons bed) slaapt.

Omdat thuisonderwijs toch een vak apart is, heb ik er ook maar meteen een nieuw weblog voor in het leven geroepen: thuisindetropen.wordpress.com. Het is nog 'werk in uitvoering', maar er zal vanalles te lezen zijn over hoe en waarom wij thuisonderwijs geven, en over hoe dat er dan in de praktijk uit ziet.

Ook hier hoop ik nog regelmatig te komen schrijven, maar ook aan deze kant van de wereld heeft een dag maar 24 uur…

Over nog geen drie weken gaan we alweer naar Nederland. En daar komt toch altijd wel enige voorbereiding bij kijken. Die voorbereiding bestaat voor mij met name uit het maken van lijstjes en die vervolgens uitvoeren. En het uitzoeken en wassen van kleren, het afstoffen en inpakken van koffers, het instrueren van mensen die hier achterblijven, etc. En ondertussen wordt onze keuken ook nog verbouwd. Al met al zal er niet veel tijd overblijven om te bloggen, vandaar dat ik bij deze een zomerstop inlas. Mijn ervaring is dat er, eenmaal in Nederland, ook niet veel van bloggen terechtkomt, dus deze zomerstop zal zeker tot eind juli duren. Bovendien is iedereen natuurlijk veel te druk met op vakantie gaan en lange avonden buiten doorbrengen om nog blogjes te lezen .

Of en hoe ik het bloggen weer ga oppakken als we weer terug zijn moet ik nog even bezien. Leon zal vanaf dan thuisonderwijs krijgen, en hoewel het vast heel interessant zal zijn daarover te bloggen, kan ik nu nog niet overzien of ik daar tijd voor zal hebben.

Maar ik ben nog wel op Facebook te vinden en zal proberen daar met enige regelmaat een berichtje achter te laten.

Ik heb elke dag een afspraakje. Spannend hè? Ik ga zitten op ons fleurige oranje Ikea slaapbankje en… doe mijn bijbel open. Tegenvaller, of niet? Ik vind van niet. Want wie ontmoet ik dan: Jezus, het levende Woord. Zijn stem klinkt door de hele bijbel. Ik lees wat, denk erover na, leer (soms) een tekst uit mijn hoofd en dan bid ik. Zo word ik geïnspireerd, aan het denken gezet, eraan herinnerd om Wie het leven draait.

Lange tijd zegde ik mijn afspraakje telkens weer af. Want ik had geen tijd, moest te vroeg op, had 's avonds geen zin meer. Maar onder sommige afspraken kun je niet uit. En er is altijd tijd. Geef het beste deel van je tijd. Voor mij is dat: het begin van de avond, als het huis stil is. En hoeveel ik dan ook nog moet of wil doen – eerst heb ik een afspraakje.

Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden. Hebreeën 4:12

Moederdag in Peru. Dat kun je niet ongemerkt aan je voorbij laten gaan – als je dat al zou willen. Moeders worden hier dan echt in het zonnetje gezet. En niet alleen op de zondag van moederdag zelf, maar liefst het hele weekend. En daar gaat ook heel wat voorbereiding aan vooraf; de hele week was ik al druk met het kopen van allerlei schijnbaar willekeurige voorwerpen, die later bij elkaar mooie knutselwerkjes bleken te zijn, op school gemaakt door Leon en Malou. En daar bleef het niet bij, want op vrijdagavond was er een speciale moederdagavond voor alle ouders en leerlingen van de school van Leon. Alle 13 klassen hadden iets voorbereid: een dans, een toneelstukje, een lied of een gedicht. De klas van Leon was als eerste aan de beurt met een prachtige dans. Alle kinderen waren heel mooi aangekleed in traditionele kleding van de 'Lamistas' en ze dansten netjes in de maat en in het rond.
Leon danste met Barbara en hij deed het erg goed. Ze hadden er dan ook de hele week al voor geoefend…

En hier nog een plaatje van de hele klas:

Vervolgens gingen we zaterdagavond uit eten met alle ouders van deze kinderen, dit ook ter gelegenheid van moederdag. Helemaal georganiseerd door het net opgerichte schoolcomité. Voor alle moeders was er een rode roos en (na enig wachten) ook nog een bord eten.

Zondag was het dan écht moederdag en kreeg ik weer tekeningen en bloemen (zelfs van de buren) en hoefde ik helemaal niks te doen. En we gingen lekker pizza eten in Lamas, altijd goed.

O ja, ik kreeg ook nog een hangmat cadeau. Maar daar heb ik nog niet zoveel in gezeten:

Al met al weer veel om dankbaar voor te zijn!

276. Een mooi moederdagweekend

277. Drie hele lieve kinderen

278. Een man die rode rozen koopt en me meeneemt achter op de motor

278. Zo'n lief koppie

279. Mijn moeder, die niet kan wachten tot we weer eens naar Nederland komen en vindt dat we veel vaker foto's en filmpjes van de kinderen zouden moeten sturen – wat natuurlijk ook zo is.

280. Mijn schoonmoeder, die altijd met ons meeleeft en zeker weten ook voor ons bidt.

281. Inspirerende weblogs van andere moeders.

Ik kan het zelf bijna niet geloven, maar het is toch echt waar: de laatste keer dat ik hier mijn zegeningen telde was 14 december 2010! Vier maanden geleden dus… Waar blijft de tijd?

Het is niet dat er niets was om dankbaar voor te zijn. Er is nooit niets om dankbaar voor te zijn. Dank God onder alle omstandigheden, want dat is wat hij van u, die één bent met Christus Jezus, verlangt. En het helpt om op te schrijven waar je dankbaar voor bent. Ook om daar op moeilijke momenten nog eens op terug te kijken. Daarom wil ik er ook graag mee doorgaan. Het ontbrak me de laatste tijd alleen nogal eens aan tijd of energie om dat hier te doen. Hopelijk komt daar nu verandering in en kan ik de komende tijd weer op dinsdag (of maandag, of woensdag) laten weten voor welke grote en kleine dingen ik God kan danken!

259. Weer eens een lange, rustige avond.

260. Olivia die zelf in haar eigen bed in slaap valt (toegegeven, de eerste keer huilde ze een kwartiertje, maar de tweede keer slechts 2 minuten – echt, hier word ik heel blij van).

261. Hoop op nog meer rustige avonden.

262. Een heel fijn en mooi Paasfeest: samen uit de bijbel lezen, zingen, bidden, cakejes bakken en uitdelen, lekker eten, mooie tekeningen maken, muziek maken en luisteren.

263. Samen toeleven naar Pasen, met dank aan het leesrooster van Janneke.

264. Vrije dagen voor de kinderen en voor M.

265. Een rommelhok en bergruimte helemaal uitgezocht en opgeruimd.

266. Allerlei dingen weg gedaan of een nieuw plekje gegeven.

267. De beslissing genomen – en gebed verhoord: we gaan thuisonderwijs geven!

268. Concreet bezig kunnen zijn met voorbereidingen voor het thuisonderwijs.

269. Een geweldige zoon die ondanks alles enorm zijn best doet op school…

270. … in de eerste 'examenweek' alleen maar tienen haalde…

271. …en bovendien vriendschap heeft gesloten met de 'pester' van de klas (niet om dan samen te gaan pesten, maar omdat hij nou eenmaal de hele dag naast hem zit – dan kun je maar beter vrienden worden).

272. Moeder-en-zoon-gesprekken 's avonds in bed.

273. Een kleine dochter die al bijna los loopt (echt, ze kán het – ze durft het alleen nog niet zo goed).

274. Een grote dochter die overal enorm van geniet (en soms ineens een beetje boos wordt…).

275. De blijdschap van kleine dochter als haar grote broer en zus thuis komen uit school.

…en nog veel meer. Volgende week weer?

 
Het besluit is (zo goed als) genomen: we gaan Leon van school halen en thuisonderwijs geven! Nog niet meteen, we wachten even tot na onze vakantie naar Nederland in juli. Tot die tijd gaat Leon nog naar school en na de vakantie dus niet meer. Leon begint dan meteen met 'groep 4'. Een deel van de vakken zullen we via de Wereldschool doen (in elk geval taal, rekenen en schrijven) en andere dingen gaan we zelf invullen.

Nu heb ik dus nog een paar maanden om me praktisch en mentaal voor te bereiden op dit grote avontuur. In de afgelopen anderhalf jaar heb ik natuurlijk al heel wat voorwerk gedaan, wat ik nu alleen nog hoef af te maken.

Leon zelf weet het overigens nog niet, dus mocht je hem nog eens spreken binnenkort, vraag dan gewoon maar hoe het op school is .

Afgelopen zondag was de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Er waren een stuk of vijf kandidaten die ertoe deden. Ollanta Humala vertegenwoordigde het 'linkse' veld en de overige vier kandidaten zou je 'rechts' kunnen noemen. Dat veel Peruanen een meer linkse koers wel zien zitten bleek wel uit de uitslag: Humala kreeg 32% van de stemmen en stond daarmee op de eerste plaats. Daarna volgde Keiko Fujimori (24%), inderdaad, dochter ván (de meervoudig veroordeelde dictator uit de jaren '90). Hoe is het mogelijk? Onderstaande cartoon verklaart dit wellicht (links Keiko, rechts haar vader):

 
Keiko vergelijkt zichzelf met de andere kandidaten en zegt: "Waarom zou je stemmen voor iemand die corrupt is, of voor een ander die heeft gelogen en zijn beloften niet is nagekomen, of voor een buitenlander die zal vluchten aan het eind van zijn regeringsperiode, als mijn vader al deze kwaliteiten in zich heeft en samen met mij zal regeren?"

Het is natuurlijk heel erg, maar ik moet er toch een beetje om lachen. De tweede ronde (over twee maanden) zal nog spannend worden, want er zijn ook heel veel mensen die een linkse regering níet zo zien zitten. Over wat Humala allemaal zal gaan doen als hij eenmaal aan de macht is wordt nu al druk gespeculeerd. Het lijkt kiezen tussen twee kwaden, zoals wel vaker…

Onze lieve dochter Malou is alweer 5 jaar geworden! En nog steeds zo blond als een Zweedse, al praat ze Spaans als een echte Peruaanse.

 
We hadden een mooie verjaardag, een fantastisch feestje en prachtige cadeautjes (mede dankzij allerlei gulle gevers uit Nederland!). Zoals dit prachtige muziekdoosje:

 
Of oud-Hollandse klossen, een echte hit:

 
Maar de allergrootste wens van Malou was… Schoenen met hoge takken. En die kreeg ze ook nog:

 
Want wat is nou een prinses zonder hoge takken? Takken? Tja, in het spaans zeg je taco (als tàko) voor hak. Het meervoud zal dan wel takken zijn, toch? Als meisje van 5 mag je dat best nog zeggen, vind ik .

Ik heb de afgelopen tijd veel geschreven en nagedacht over thuisonderwijs. En er veel over bijgeleerd. Toch gaat Leon sinds 1 maart 'gewoon' naar school. En het gaat eigenlijk best goed. Het vroege opstaan is soms even doorzetten, het huiswerk maken niet altijd leuk (of zinvol) en de juf is een beetje streng, maar Leon lijkt het naar zijn zin te hebben.

Desondanks slaat soms de twijfel nog toe. Leert hij wel genoeg? Werkt hij niet onder zijn niveau? Is het wel goed voor zo'n kind, al die uren binnen zitten werken? En dan ook nog dat huiswerk! En komt zijn eigenheid en creativiteit wel voldoende uit de verf? En meer van dat soort vragen.

Dan is het niet zo moeilijk de voordelen te zien die thuisonderwijs kan bieden. Onderwijs op maat, veel persoonlijke aandacht, tijd voor het volgen van de interesses van het kind zelf, meer tijd om te spelen, etc. Het is ook wel duidelijk dat kinderen die thuisonderwijs krijgen makkelijk hetzelfde niveau halen als kinderen die naar school gaan. Daar zit het probleem niet. Maar dan komt de grote vraag: hoe zit het met de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen die niet naar school gaan? Een kind moet toch vriendjes hebben en een leven buitenshuis? Anders mist het toch veel te veel? Je kan je kind toch niet zomaar van school halen?

Ik wil hier graag een paar gedachten en ideeën delen die ik over deze vragen heb. Ik ben geen onderwijskundige of psycholoog, maar ik lees wel eens wat en ik ken mijn kinderen. En mocht je het toch baarlijke nonsens vinden wat ik hier verkondig, dan hoor ik het graag .

Goed, de sociaal-emotionele ontwikkeling dus. Komt dat wel goed als een kind niet naar school gaat? Ik denk dat de invloed van school op de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen vaak overdreven wordt. Kinderen maken tijdens de basisschoolperiode een grote ontwikkeling door. Alle kinderen, of ze nu naar school gaan of niet. Allerlei factoren zijn van invloed op die ontwikkeling. En aangezien kinderen van die leeftijd een deel van de dag op school doorbrengen, heeft ook school invloed op hun ontwikkeling. Maar hoe groot is de invloed van school en hoe groot die van thuis? Daar kom je alleen achter als je een groep kinderen die wel naar school gaat vergelijkt met kinderen die niet naar school gaan. Die laatsten zijn er in Nederland niet zoveel, maar in Amerika wel. Uit onderzoek daar is gebleken dat kinderen die thuisonderwijs krijgen het op alle vlakken goed doen, soms beter dan kinderen die naar school gaan. Ook met hun sociaal-emotionele ontwikkeling is niets mis. Dus blijkbaar is het naar school gaan niet noodzakelijk voor een goede sociaal-emotionele ontwikkeling.

En waar hebben we het eigenlijk over? Sociaal-emotioneel, dat klinkt al net zo cryptisch als sociaal-economisch. Maar zo moeilijk is het niet. De sociale ontwikkeling, of socialisatie, is het jezelf aanpassen aan de sociale normen van de gemeenschap (aldus Paula Kuitenbrouwer). Anders gezegd, leren je sociaal te gedragen. En dat leren kinderen niet zozeer van vriendjes of leeftijdsgenoten, maar van volwassenen die ze het goede voorbeeld geven en ze in het geval van een probleem of conflict laten zien hoe ze daarmee om moeten gaan. Dat doen in de eerste plaats de ouders en op school is dat de rol van de juf of meester. Er zijn op school wel veel 'leermomenten', conflictsituaties waarbij de juf of meester moet ingrijpen. Maar die zien ook niet alles wat er gebeurt. Bovendien zijn die situaties er thuis ook vaak genoeg, tussen broertjes en zusjes, ouders en kinderen, kinderen en buurkinderen. Dan is het daarbij nog de vraag wélke sociale normen je je kinderen wil meegeven, binnen wélke gemeenschap. Komen de sociale normen binnen het gezin wel overeen met die op school? Wat wil je dat je kind doet als het geplaagd of geslagen word? Draagt de juf of meester in dat geval dezelfde normen uit als die in het gezin?

De emotionele ontwikkeling van kinderen is een proces van psychologische rijping. Als een kind wordt voorzien in zijn basisbehoeften (liefde, aandacht, veilige hechting), zal deze emotionele ontwikkeling goed en normaal verlopen. De emotionele ontwikkeling hangt in zoverre samen met de sociale ontwikkeling dat een kind er emotioneel wel aan toe moet zijn om bepaald sociaal gedrag te vertonen. Peuters reageren nog erg impulsief en 'emotioneel' en hebben grote moeite met het delen van hun speelgoed. Naarmate kinderen emotioneel rijper worden zullen ze beter in staat zijn het 'gewenste' sociale gedrag te vertonen.

De psycholoog Gordon Neufeld heeft zeer interessante ideeën over de emotionele ontwikkeling van kinderen, in zijn boek 'Hold On to Your Kids'. Met emotionele rijping komt ook meer zelfstandigheid mee. Maar die zelfstandigheid bevorder je niet door je kind zo vroeg en zo veel mogelijk zelfstandig dingen te laten doen, of je kind niet teveel bij je te houden. Die zelfstandigheid bevorder je door gunstige omstandigheden voor emotionele rijping te creeëren. En die emotionele rijping verloopt het beste als het kind zich in een situatie van veilige hechting bevindt. Dus bij en met een persoon die hij helemaal vertrouwt, aan wie hij gehecht is. Dat zijn in de eerste plaats de ouders, maar het kan ook een oppas zijn, een crècheleidster, een juf of een meester. Aan hen moet het kind zich hechten om zich goed te kunnen ontwikkelen. Dus niet zozeer aan leeftijdsgenoten of vriendjes. Teveel hechting aan leeftijdsgenoten is zelfs ongunstig voor de emotionele rijping van het kind. Want de liefde van ouders of andere vertrouwde volwassenen is onvoorwaardelijk en ziet het belang van het kind, maar die van vriendjes niet. In elk geval nog niet op die leeftijd. Kinderen kunnen elkaar niet grootbrengen, volwassenen brengen kinderen groot.

Als het over school gaat is de rol van de leerkracht in de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind m.i. dus belangrijker dan de rol van zijn klasgenootjes. En die rol kan ook geheel vervuld worden door de ouders. Waarmee ik niet wil zeggen dat een kind in totale isolatie zou moeten opgroeien, contact met anderen heeft zeker een rol in de ontwikkeling van het kind. Maar dat hoeven niet elke dag 25 leeftijdsgenootjes te zijn. Dat kunnen oudere of jongere buurkinderen zijn, een vriendje die een middag komt spelen, een groepje kinderen die samen muziekles hebben, een vriendelijke oude buurvrouw, een oom of tante, een opa of oma, de kinderen van de zondagssschool, noem maar op. Zo leert een kind juist omgaan met allerlei verschillende mensen, jong of oud.

Wat mij betreft is het argument dat school zo belangrijk is voor de sociaal-emotionele ontwikkeling dus niet overtuigend en ook niet voldoende om juist daarom mijn kinderen naar school te laten gaan.

Verder lezen:

'Weinig vriendjes goed voor kind' - Paula Kuitenbrouwer

'Hold On to Your Kids. Why parents need to matter more than peers' - Gordon Neufeld en Gabor Maté

De lijdenstijd of vastentijd begint 40 dagen voor Pasen, op Aswoensdag. Dat was dit jaar op 9 maart. Wij hebben als gezin eigenlijk nooit speciale aandacht besteed aan de lijdenstijd. Maar nu las ik op het weblog van Janneke dat zij een leesrooster heeft gemaakt om samen met je kinderen te lezen, om zo toe te leven naar Pasen. Ze heeft er zelfs twee, eentje van vorig jaar – Stronk van Isaï - en een van dit jaar - Lam van God. Die van vorig jaar is vooral geschikt voor kinderen die nog niet (goed) kunnen lezen en die van dit jaar voor wat oudere kinderen. Ik ben altijd op zoek naar leuke en mooie dingen om met de kinderen te doen rond bijbellezen. Dus dit leek me wel wat. Het was even zoeken naar een moment om daar samen tijd voor te nemen, maar we proberen het nu na het middageten te doen, dan is het hier siesta en is het relatief rustig in huis. We volgen nu het leesrooster 'Stronk van Isaï' en dat sluit precies aan bij de leeftijd van Leon en Malou (6 en 4 jaar). Elke dag lezen we een stukje uit de (kinder-)bijbel en het gedeelte uit het leesrooster. Vaak zit er een knutsel- of kleurdingetje bij. En bij elke dag hoort een symbool, die we dan ophangen aan een koordje in de kamer. Zo gaan we de hele bijbel door, van Schepping tot Opstanding.

Wil je ook nog meedoen? Stuur dan even een mailtje aan Janneke en ze stuurt je het leesrooster op. We zijn al even onderweg natuurlijk, maar het is nog geen Pasen, dus het kan nog.